Werkblad beeldaspecten – voor gebruik in de klas

Werkblad beeldaspecten – voor gebruik in de klas

Als je zelf bezig met met tekenen en schilderen of als je, zoals ik, beeldende lessen geeft aan anderen dan ben je hen wegwijs aan het maken tussen een hele verzameling van beeldaspecten. Dit zijn namelijk alle puzzelstukjes die we gebruiken om tot een goed werk te komen. De onderdelen werken samen of versterken elkaar, maar staan altijd in relatie met elkaar. Als je dus bezig bent met beeldtaal, dan ben je met deze belangrijke stukjes aan het bouwen. Het is dus super belangrijk! Onderaan heb ik voor jullie een gratis download voor een werkblad beeldaspecten met de belangrijkste op een rijtje! Voel je vrij ze te gebruiken, maar link aub terug naar mijn blog.

De belangrijkste beeldaspecten op een rij

Beeldaspect lijn

Als je begint te tekenen, dan maak je meestal een lijn. Deze kan verschillen van vorm of van dikte. Soms laten lijnen beweging zien. Denk maar aan Starry night van Vincent van Gogh.

Lijnen kunnen ook gevoelens weergeven. Bekijk de smileys en je weet perfect wel gevoel men wil weergeven. Een mondje met de lijn die naar boven uitwijkt… dan ben je blij. Een mondje waarvan de hoeken naar onder wijzen? Dan zijn we bij verdriet aangekomen!

Een lijn kan dik zijn of dun, golvend of gebroken en elke lijn vertelt een ander verhaal.

Beeldaspect vorm

Vormen zijn plat of 3D (of ten minste ze lijken 3D als ze in een tweedimensionaal vlak staan).
Je kan ze opdelen in twee grote groepen: de geometrische en de organische vormen.
De Geometrische vormen zijn deze die in de wiskunde voorkomen zoals cirkel (bol), rechthoek (balk), ovaal (cilinder),…
Organische vormen komen zo in de natuur voor. Ze zijn ook onregelmatig.

Beeldaspect kleur

Om het beeldaspect kleur duidelijk te maken, gebruiken we een kleurencirkel. De drie hoofdkleuren, ook wel primaire kleuren bij een subtractieve menging zijn geel, magenta en cyaan. Subtractief wil zeggen dat je gaat mengen met verf. Vanaf het moment dat je gaat mengen met licht, wordt het een ander verhaal. In de beeldende lessen waar je met verf werkt leer je dus de drie primaire kleuren geel, cyaan en magenta aan.

Met deze drie hoofdkleuren kunnen ze de drie secundaire kleuren maken. Deze zijn oranje, paars en groen en staan in de kleurencirkel telkens tussen de twee primaire kleuren in die nodig zijn om ze te mengen.

Kleuren die tegenover elkaar staan in deze kleurencirkel noemen we complementaire kleuren. Als je ze naast elkaar gebruikt, zullen ze elementen in je werk versterken en laten opvallen omdat ze geen familie zijn van elkaar.

Er zijn ook warme kleuren zoals geel, oranje rood. De koude kleuren zijn dan blauw en groen en donkerpaars!

Analoge kleuren liggen dicht bij elkaar op de kleurencirkel.

Download hier het werkblad “De kleurencirkel”

Download hier het werkblad kleurpotlood.

Ruimte

Er zijn ook verschillende manieren om de illusie van diepte te creëren in een tekening. Hoe gebruik je de ruimte op je blad?
Gebruik je de volledige plaats op je blad? Of teken je misschien net héél klein om iets duidelijk te maken?
Wordt er gebruik gemaakt van kleurenperspectief? Dat wil zeggen dat je alles wat dichter bij staat ook donkerder van kleur maakt.
Zijn er overlappingen aanwezig, zodat het lijkt of een element achter of voor een ander staat? Misschien zijn er, net als bij een foto, stukken afgekapt en niet helemaal zichtbaar?
Gebruik je perspectief in je tekening? Maak je onderwerpen die dicht bij staan groter dan die voorwerpen die net verder weg staan?
Al deze dingen hebben te maken met de manier waarop je ruimte gebruikt in jouw blad!

Lees ook: flatgebouwen in perspectief en downloadbaar werkblad ‘Illusie van diepte’

Textuur

Als je dingen tekent en je wil het materiaal weergeven, dan moet je ook rekening houden met de textuur! Heb je een glas getekend? Dan zou dat glad moeten lijken! Heb je de schors van een boom proberen weer te geven? Dan zou dat net ruw moeten zijn. Door gebruik te maken van materialen die een dikte geven (bijvoorbeeld gesso of krantenpapier) kan je ook echt textuur krijgen in je werk. Het proberen tekenen met potloden of kleurpotloden is dan weer moeilijker. Dan ga je gebruik maken van kleur en schaduw.

Lees ook: knuffels tekenen in pastel (textuur) 

Contrast

Een contrast wil zeggen dat je twee dingen gebruikt die elkaar versterken…
Je kan bijvoorbeeld een geometrische vorm en een organische vorm naast elkaar zetten. Deze verschillen erg van elkaar en zullen dus ook elkaar harder laten opvallen.
Een zwart-wit contrast is een andere mogelijkheid. Als je dat contrast gebruikt, zal je ook vaak negatieve en positieve vlakvulling tegenkomen, zoals bijvoorbeeld bij een Notan collage.

Bij kleur kwamen we ook al een paar contrasten tegen. Het warm-koud contrast bijvoorbeeld waarbij je een warme kleur langs een koude zet om ze beiden harder te laten opvallen. Ook de complementaire kleurcontrasten kunnen gebruikt worden. Dit zijn de kleuren die op de kleurencirkel tegenover elkaar staan. Blauw en oranje, paars en geel en rood en groen.

Ritme

Herhaling van bepaalde elementen in een tekening kan een ritme opleveren. Vincent Van Gogh gebruikte bijvoorbeeld lijnen in zijn Stary night, maar hij is zeker niet de enige die dat heeft gedaan. Ook Hundertwasser maakte gretig gebruik van ritmes in zijn werk.

Patronen zijn ook een vorm van ritme. Ze worden super vaak gebruikt in beeldende opdrachten!

Lees ook: 7x patronen tekenen in de klas of thuis

Lees ook: kopjes met patronen

Evenwicht

Is de tekening in evenwicht of kies je misschien bewust om dat helemaal niet te doen? Soms gebruiken we symmetrie en is de tekening in balans. Toch kan een kunstenaar er ook voor kiezen om dat helemaal niet zo te doen en bewust voor een asymmetrie te kiezen.

Compositie

Hoe is de schikking van alle elementen van je werk?  Staan ze overal een beetje of trek je de aandacht net naar één centraal punt?

Staat alles op een diagonale as of vormen de delen een driehoek?

De plaatsing op je blad is erg belangrijk! Leerlingen moeten daar dus zeker rekening mee houden als ze beeldend werk aan het maken zijn in bijvoorbeeld de les plastische opvoeding.

Het werkblad beeldaspecten om gratis te downloaden:

Beeldaspecten werkblaadje deel 1 in PDF downloaden doe je hier.
Beeldaspecten werkblaadje deel 2 in PDF downloaden doe je hier.

Voor al diegenen die denken dat ik dit ‘gepikt’ heb van ‘tekenlesjes’… ik ben diezelfde blogger die met tekenlesjes begon zoveel jaren terug! 😉
Just saying!

lees ook: kunstwerken bewaren in een digitale galerij

Take care en tot snel!

Ilse

 

14 Replies to “Werkblad beeldaspecten – voor gebruik in de klas”

  1. Goedemorgen, sinds drie weken ben ik docent beeldende vorming D) Ik gaf al les in Nederlands, MM, rekenen en ben mentor op VMBO pro-bbl. Ben eigenlijk juf basisschool van oorsprong 😉 Ik ben via Pinterest hier gekomen. Echt fijn, dank je wel. Het is al intens genoeg om alles voor te bereiden. Jouw werkbladen ‘gewoon’ te kunnen uitprinten is dan gewoon fijn.
    Groeten Floor

    1. Dag Floor,
      Fijn dat je even een reactie nalaat! Het is fijn te lezen dat er mensen zijn die echt iets hebben aan mijn werkblaadjes!
      Veel succes met je opdracht, ik weet dat het niet simpel is al dat organiseren en dergelijke!
      🙂

  2. Waw, wat vind ik hier nu? Dit is echt bruikbaar! Met de nieuwe zill-doelen in het vrij onderwijs is het soms wat zoeken naar de betekenis van de verschillende doelen. Hier kan ik al heel wat verder mee! Thanks!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.